ماهواره نور-1: برنامه ای عظیم که ایران را صاحب چشمی اطلاعاتی در فضا می کند

علی اکبر دارینی

مرکز مطالعات الجزیره

 
4 مه 2020

 مقاله درباره پرتاب ماهواره نظامی نور-1 است که توسط سپاه به فضا پرتاب شد و به بررسی نقش آن در تقویت نیروی بازدارندگی ایران و توازن قوا در تقابل با آمریکا می پردازد. این مقاله با یاداوری کمکهای آمریکا به عراق در جریان دفاع مقدس به وسیله تصاویر ماهواره ای از موقعیت نیروهای ایرانی آغاز می شود که با استفاده از آن عراق توانست به موفقیتهایی علیه ایران دست یابد. همین مساله باعث شد ایران نگاهی استراتژیک به ماهواره و کاربردهای آن پیدا کند. نویسنده معتقد است در شرایط کنونی، جز کسب قدرت هیچ راهی پیش روی ایران نیست و ایران با پرتاب اولین ماهواره نظامی نشان داد که می تواند توازن قدرت را در مقابل آمریکا به نفع خود تغییر دهد.

پرتاب ماهواره در چهلمین سالگرد تاسیس سپاه پاسداران و قراردادن تصویر شهید سلیمانی و درج آیه «سُبْحانَ الَذِي سَخَّرَ لَنَا هَذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِين» (الزخرف الآية 13) روی بدنه موشک، پیامهای واضحی برای واشنگتن داشت که به خوبی مخابره شد.

در ادامه مقاله به ارزش استراتژیک این ماهواره و نقش آن در تقویت قدرت اطلاعاتی ایران در رصد نیروهای دشمن و خصوصا آمریکایی ها و پایگاه های آنها در خاورمیانه و حتی خارج از این منطقه و جمع آوری اطلاعات امنیتی از آنها اشاره دارد که مسئولان آمریکایی نیز بدان اذعان نموده اند. نکته ای که این پرتاب را از موارد پیشین متمایز می سازد این است که این بار سپاه پاسداران اقدام به پرتاب ماهواره نموده و نه سازمان فضایی غیرنظامی ایران. در شرایطی که آمریکا شدیدترین تحریمها را بر ایران اعمال کرده و نیز هر دو کشور درگیر مبارزه با ویروس کرونا هستند، پرتاب این ماهواره نشان می دهد که ایران با اتخاذ سیاست «مقاومت حداکثری» پاسخ داده است.

موفقیتی پس از سلسله شکست ها: چرا حالا؟

در این بخش نویسنده مروری به پرتاب ماهواره ها توسط ایران دارد. از ارسال موفق حیوانات به فضا تا شکست های پیاپی در طول چندماه اخیر که در نهایت به پرتاب موفقیت آمیز سپاه ختم شد. به نوشته وی پرتاب ماهواره داخلی با موشکهای ساخت داخل، ایران را در جمع کشورهای عضو باشگاه خاصی در جهان جای داد که تنها نه کشور عضو آن هستند و این تکنولوژی جدید را در اختیار دارند.

اگرچه هدف ماهواره های پیشین ایران گردآوری اطلاعات خاصی درباره زلزله ها و پیشرفت کشاورزی و ارتباطات و پیش بینی حوادث طبیعی و ... بود، اما ماهواره نظامی نور اساسا برای زیرنظرگرفتن آمریکا و سایر دولتهای دشمن برای تضمین امنیت جمهوری اسلامی ایران طراحی شده است که پرتاب موفق آن باعث شده مسئولان امنیتی اسرائیلی نیز دهان به تحسین این عملیات بگشایند.

 

آیا این ماهواره پوششی برای توسعه موشکهای بالستیک است؟

در ادامه مقاله به این موضوع می پردازد که آیا ممکن است برنامه فضایی ایران پوششی برای برنامه موشکی بالستیک با توانایی حمل سلاح اتمی باشد و ذیل آن نظر مسئولان آمریکایی نظیر برایان هوک و برخی مسئولان وزارت خارجه این کشور در این باره و پاسخ مسئولان ایران در رد این ادعاها را ذکر می کند. اما نویسنده معتقد است گرچه تکنولوژی این ماهواره می تواند برای موشکهای بالستیک قاره پیما نیز مورداستفاده قرار گیرد، اما ایران در حال حاضر نیت یا تحرکی در این زمینه از خود نشان نداده است. همچنین با اشاره به ادعای آمریکایی ها مبنی بر نقض قطعنامه 2231 شورای امنیت توسط ایران که این کشور را از آزمایش موشکهای بالستیک با قابلیت حمل سلاح اتمی نهی می کند، این ادعا را از اساس نادرست می داند؛ چراکه به گفته وی اصلا قطعنامه ای در شورای امنیت وجود ندارد که تهران را از پرتاب ماهواره به فضا منع کند. در نهایت نیز نویسنده نظر کارشناسان موشکی غربی در مجله دانشمندان اتم اشاره می کند که معتقدند فعالیتهای فضایی کنونی ایران پوششی برای برنامه موشکی بالستیک نیست.

یک جهش عظیم علمی؛ چرا این موضوع اینقدر مهم است؟

در ادامه مقاله ضمن اشاره به ویژگی های فنی این ماهواره، به پیچیدگی و مهم بودن این تجربه فضایی و پیشرفت و عدم توقف برنامه موشکی ایران پس از شهادت سردار حسن تهرانی مقدم اشاره می کند. در بخش دیگر، نویسنده اشاره ای به عقیده آیت الله خامنه ای در سیاست خارجی می کند که نگاهی دوگانه برای حفظ ایران از تهدیدات خارجی و تقویت قدرت منطقه ای این کشور به گونه ای مستقل از دولت دارد. از سال 2010 ایران استراتژی جدیدی در سیاست خارجه خود درنظر گرفت که ناشی از عقیده آیت الله خامنه ای بود. یک بال این استراتژی وزارت خارجه و بال دیگر آن سپاه قدس است که فارغ از رویکارآمدن هر دولتی سیاستهای نظام و نه دولت منتخب را پیش می برد. ذیل این نگاه ماهواره نور-1 برگ برنده ای در دست ایران است که علاوه بر قدرت بازدارندگی که ایجاد می کند، این کشور می تواند هنگام مذاکره با کشورهای مختلف جهان، به وسیله آن بر سر منافعش چانه زنی کند.

در انتها نیز مقاله به این نکته می پردازد که این ماهواره که نشاندهنده تقویت عواملی است که آمریکا با فشار حداکثری خود به دنبال تضعیف آن در ایران بود، چشم اطلاعاتی ایران در فضاست که می تواند نیروهای اسرائیلی و آمریکایی را در گوشه گوشه جهان تعقیب کند. این پیشرفت علمی و نظامی ایران همچنین باعث ایجاد انگیزه در متحدان منطقه ای این کشور برای مقاومت و قوی شدن می شود. 

 

منبعالقمر (نور-1): برنامج ضخم يمنح إيران عينًا استخباراتية في الفضاء - مرکز الجزيرة للدراسات
 

مشارکت
این مقاله مفید بود؟ رای‌ها: 0
جزئیات مقاله
آخرین به روز‌رسانی در: 14:57 1400/04/08
آخرین به روزرسانی توسط: (Esmaeli)
تاریخ انتشار: 14:57 1400/04/08
مقاله را به اشتراک بگذارید: 
نویسنده: Esmaeli
مقالات پیشنهادی